Mga tip sa kaligtasan
Mga paalala bago, habang, at pagkatapos ng baha at bagyo.
Bineberipika pa kasama ang MDRRMO
- Bago ang bagyo
Alamin ang ibig sabihin ng bawat Signal
Ang Tropical Cyclone Wind Signal (TCWS) ng PAGASA ay mula No. 1 hanggang No. 5. Habang tumataas ang numero, mas malakas ang inaasahang hangin at mas maikli ang oras para maghanda.
- Bago ang bagyo
Makinig sa opisyal na abiso
Sundan ang abiso ng PAGASA, NDRRMC, at ng inyong MDRRMO sa radyo, TV, o opisyal na social media. Iwasan ang hindi beripikadong balita.
- Go-bag
Ihanda ang go-bag bago pa ang bagyo
Ihanda ang go-bag ng bawat miyembro ng pamilya at ilagay ito malapit sa pinto. Suriin ito tuwing ilang buwan para palitan ang expired na pagkain at gamot.
- Go-bag
Unahin ang malinis na tubig
Maaaring kontaminado ang tubig pagkatapos ng baha. Magdala ng sapat na malinis na inuming tubig para sa unang araw ng paglikas.
- Kalusugan
Huwag kalimutan ang maintenance na gamot
Magdala ng gamot para sa ilang araw at kopya ng reseta. Maaaring walang botika na bukas pagkatapos ng bagyo.
- Go-bag
Flashlight, hindi kandila
Mas ligtas ang flashlight kaysa kandila. Madaling magsimula ng sunog ang kandila, lalo na sa masikip na lugar.
- Go-bag
Tamang bigat ng go-bag
Dapat kaya mong buhatin at dalhin ang go-bag habang naglalakad sa tubig. Iwan ang mga mabibigat at hindi kailangang gamit.
- Sa bahay
Protektahan ang mga dokumento
Ilagay ang birth certificate, ID, at titulo sa waterproof na lalagyan. Magandang may digital na kopya rin.
- Kuryente
Patayin ang main breaker bago lumikas
Patayin ang main breaker kung tuyo ang paligid mo. Kung basa na ang sahig o nakatayo ka sa tubig, huwag nang galawin ang breaker.
- Sa bahay
Iangat ang mga appliance
Ilagay sa mataas na lugar ang mga appliance at mahahalagang gamit bago pumasok ang tubig.
- Paglikas
Lumikas nang maaga
Kapag pinayuhan ng barangay o MDRRMO na lumikas, sumunod agad. Mas mahirap at delikado ang paglikas kapag mataas na ang tubig at gabi na.
- Paglikas
Alamin ang pinakamalapit na evacuation center
Alamin ang evacuation center ng inyong barangay at ang pinakaligtas na daan papunta roon bago pa dumating ang bagyo.
- Kuryente
Lumayo sa mga live wire
Huwag lumapit sa nakalaylay na kawad ng kuryente o poste, lalo na kung nasa tubig. Iulat agad ito sa barangay o sa electric cooperative.
- Paglikas
Mag-ingat sa bukas na manhole
Hindi mo makikita ang manhole o kanal sa maputik na tubig. Gumamit ng patpat para tantiyahin ang daan at sundan ang ligtas na ruta.
- Paglikas
Iwasan ang rumaragasang tubig
Kahit mababaw, kayang magpatumba ng tao ang rumaragasang tubig. Humanap ng ibang daan o maghintay ng tulong.
- Paglikas
Dahan-dahan sa tubig na may kalat
Maglakad nang dahan-dahan at magsuot ng saradong sapatos. Maaaring may matutulis na bagay sa ilalim ng tubig.
- Habang may bagyo
Lumayo sa sirang istruktura
Huwag sumilong sa mga pader o bahay na may bitak o nakahilig. Maaari itong gumuho.
- Habang may bagyo
Kapag may kidlat
Umiwas sa bukas na lugar, poste, at matataas na puno. Huwag humawak sa metal na bakod habang may kidlat.
- Komunidad
Tulungan ang matatanda
Mas mabagal kumilos ang matatanda. Samahan sila, dalhin ang kanilang gamot, at huwag silang iwan.
- Komunidad
Hawakan ang kamay ng bata
Madaling maanod ang bata sa baha. Hawakan ang kanilang kamay o buhatin sila sa malalim na bahagi.
- Komunidad
Pumili ng rutang madaanan ng PWD
Iwasan ang hagdan at makikitid na daan kapag may kasamang PWD o naka-wheelchair.
- Komunidad
Isama ang alaga nang ligtas
Ilagay ang alaga sa carrier o itali nang maayos. Huwag silang iwanang nakatali sa bahay na babaha.
- Kalusugan
Iwasang lumusong sa baha
Maaaring may leptospirosis at iba pang sakit ang tubig-baha. Kung kailangang lumusong, magsuot ng bota at maghugas agad pagkatapos.
- Pagkatapos
Mag-ingat sa leptospirosis
Kung lumusong ka sa baha at nilagnat pagkatapos ng ilang araw, magpatingin agad sa health center.
- Pagkatapos
Bumalik lamang kapag ligtas na
Hintayin ang abiso ng barangay bago umuwi. Suriin ang bahay para sa sira at huwag buksan ang kuryente hangga't hindi natitiyak na ligtas.
- Pagkatapos
Linisin nang ligtas ang bahay
Magsuot ng guwantes at bota habang naglilinis. Itapon ang pagkaing nabasa ng baha.
- Bago ang bagyo
Gumawa ng family emergency plan
Pag-usapan kung saan magkikita, sino ang tatawagan, at sino ang tutulong sa matatanda at bata.
- Bago ang bagyo
I-charge ang cellphone at powerbank
Bago dumating ang bagyo, i-full charge ang cellphone at powerbank para may komunikasyon kahit mag-brownout.
- Sa bahay
Mag-ipon ng malinis na tubig
Punuin ang mga malinis na lalagyan ng tubig bago ang bagyo dahil maaaring maputol ang suplay.
- Sa bahay
Itali ang mga gamit sa labas
Ipasok o itali ang mga paso, upuan, at yero para hindi liparin ng malakas na hangin.
- Habang may bagyo
Gamitin ang pito para humingi ng saklolo
Tatlong maiikling pito ang karaniwang hudyat ng paghingi ng tulong.
- Pagkatapos
Sa evacuation center
Magparehistro sa mga opisyal, sundin ang mga patakaran, at panatilihing malinis ang lugar para maiwasan ang sakit.
- Habang may bagyo
Radyo kapag walang signal
Kapag nawalan ng kuryente at signal, ang battery-operated na radyo ang pinakamaaasahang pagkukunan ng balita.